Ομιλία του Προέδρου του Δημοκρατικού Κόμματος, Νικόλα Παπαδόπουλου για τον Κρατικό Προϋπολογισμό του 2020

Κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και κύριοι Συνάδελφοι,

Θα ήθελα και εγώ με τη σειρά μου να ευχαριστήσω τον πρόεδρο και τα μέλη της επιτροπής οικονομικών για την ετοιμασία της έκθεσης του  κρατικού προϋπολογισμού για το 2020.

Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω τις υπηρεσίες της Βουλής και ιδιαίτερα την Γραμματεία της Επιτροπής Οικονομικών για τη δική τους σημαντική συμβολή σε αυτή τη διαδικασία.

            Θα ήθελα επίσης να σημειώσω με ιδιαίτερη ικανοποίηση πως φέτος για πρώτη φορά έχουν κατατεθεί και εξεταστεί, αν όχι όλοι, οι πλείστοι των προϋπολογισμών των ημικρατικών οργανισμών, όπως προνοείται στο Σύνταγμα.

            Μία πρακτική που επιτρέπει τη σφαιρική εξέταση όλων των προϋπολογισμών δίνοντας έτσι μία ολοκληρωμένη και όχι αποσπασματική εικόνα.       

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Το 2019 ήταν μία δύσκολη χρονιά για την Κύπρο και το λαό μας.

Ήταν η χρονιά, όπου το αφήγημα του «success story» συγκρούστηκε με την πραγματικότητα της κυπριακής οικονομίας. 

Αυτό δεν σημαίνει πως η κυπριακή οικονομία δεν έχει κάνει κάποια βήματα προς την ορθή κατεύθυνση.

Κάθε άλλο.  Εμείς δεν μηδενίζουμε, αντίθετα αναγνωρίζουμε πως υπήρξαν και σημαντικές θετικές εξελίξεις.

Θετικές εξελίξεις

•           Η αναβάθμιση της κυπριακής οικονομίας από τους οίκους αξιολόγησης συνεχίζεται, πλην όμως σημειώνουμε τις προειδοποιήσεις της Ευ. Επιτροπής στις εαρινές προβλέψεις για την Κυπριακή οικονομία και τους κινδύνους που αφορούν το ΓΕΣΥ και το κρατικό μισθολόγιο.

•           Ο θετικός ρυθμός ανάπτυξης της Κυπριακής οικονομίας συνεχίζεται,  με ένα ρυθμό ανάπτυξης το 2019 που προβλέπεται να φτάσει το 3,3% του ΑΕΠ.

•           H μείωση της ανεργίας συνεχίζεται, και έχει φτάσει στο 7%.

Όμως τονίζουμε πως αυτό παραμένει ένα πάρα πολύ υψηλό ποσοστό για τα κυπριακά δεδομένα. 

Ως επίσης, συνεχίζουμε να παρατηρούμε σημαντικά ποσοστά ανεργίας αναμεταξύ των νέων και παραμένει η σημαντική ροή μετανάστευσης στο εξωτερικό του παραγωγικού ανθρώπινου δυναμικού μας.

•           Σημειώνουμε επίσης πως ο προϋπολογισμός του 2020 παραμένει ισοσκελισμένος και καταγράφεται ένα πλεόνασμα της τάξης του 3% για το 2019.

Να μου επιτρέψετε κύριε πρόεδρε, παρά την κριτική στην οποία θα προβώ στη συνέχεια για κάποιες πτυχές της Κυβερνητικής πολιτικής,  να ευχηθώ στο νέο Υπουργό Οικονομικών καλή επιτυχία στο έργο που αναλαμβάνει.

Μακάρι να επιτύχει, καθώς η δική του επιτυχία μεταφράζεται σε ευημερία και προοπτική για το λαό μας.

Κύριε Πρόεδρε,

Η ανάκτηση της αξιοπιστίας της κυπριακής οικονομίας ήταν αποτελέσματα θυσιών και στερήσεων του λαού μας και αποτελεί απόδειξη της δύναμης αλλά και του πείσματος του Κυπριακού επιχειρηματικού πνεύματος.

Η έξοδος από το μνημόνιο ήταν αποτέλεσμα δύσκολων αποφάσεων και αναγκαίων επιλογών που δυστυχώς μας επέβαλαν λανθασμένες αποφάσεις και λανθασμένες πολιτικές του παρελθόντος.

Το ΔΗΚΟ συνέβαλε με τον δικό του τρόπο στην προσπάθεια διαχείρισης της οικονομικής κρίσης των τελευταίων χρόνων.

Επιλέξαμε σε κρίσιμες στιγμές τον δύσκολο δρόμο της αποκατάστασης της αξιοπιστίας της κυπριακής οικονομίας και όχι τον εύκολο δρόμο του λαϊκισμού.

Επιμέναμε ότι η Κύπρος έπρεπε και πρέπει να διατηρήσει την ευρωπαϊκή της πορεία. 

Κάναμε αυτά που έπρεπε να κάνουμε.  Ο λαός μας έκανε αυτά που του ζητήσαμε.

Αυτή όμως είναι η στιγμή να αξιολογήσουμε κατά πόσο οι θυσίες του λαού μας, έχουν φέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Ξεπεράσαμε την κρίση; Ναι.

Βγήκαμε από το μνημόνιο; Ναι.

Είμαστε «success story»; Όχι.

Και θα εξηγήσω τους λόγους.

Η εξυγίανση όντως πέτυχε στο σκέλος των δημοσιονομικών δαπανών.

Παραμένουν όμως σημαντικές ανισορροπίες στην Κυπριακή οικονομία.

Δυστυχώς, οι καταστροφικά λανθασμένες αποφάσεις που μας επιβλήθηκαν, το 2013, το κούρεμα των καταθέσεων και η επίθεση της κεντρικής τράπεζας κατά του κυπριακού τραπεζικού συστήματος, προς εξυπηρέτηση ξένων συμφερόντων, ακόμη δεν έχουν ξεπεραστεί.

Δεν είναι τυχαίο πως πέντε χρόνια μετά την καταστροφή του 2013, η οικονομία μας και ιδιαίτερα το τραπεζικό μας σύστημα ακόμη δεν έχουν ξεπεράσει τις βασικές συστημικές τους αδυναμίες.

Οι ανισορροπίες της Κυπριακής Οικονομίας

•           Το 2019 ήταν η χρονιά όπου ολοκληρώθηκε η χρεοκοπία του Συνεργατισμού και το ξεπούλημα των εργασιών του στην Ελληνική Τράπεζα.

Και ενώ το πόρισμα της ερευνητικής επιτροπής για την Κατάρρευση του Συνεργατισμού απέδωσε ξεκάθαρα τις ευθύνες για την χρεοκοπία στην παρούσα Κυβέρνηση, στη συνέχεια με ιδιαίτερη σπουδή τοποθετήθηκε  χωρίς περιστροφές στον κάλαθο των αχρήστων… 

•           Είχαμε τη χρεοκοπία ακόμη μία κυπριακής αερογραμμής, της cobalt και η Κύπρος εξακολουθεί να παραμένει ένας απομονωμένος αεροπορικός προορισμός με ψηλά ναύλα.

•           Τα τελευταία 7 χρόνια ο λαός μας έχει χάσει το 1/3 του κατά κεφαλή ΑΕΠ.

Τη μεγαλύτερη μείωση κατά κεφαλή ΑΕΠ στην ΕΕ μετά την Ελλάδα.

•           Εξακολουθούμε να είμαστε η χώρα με το υψηλότερο ιδιωτικό χρέος στην Ευρώπη και η χώρα με τα περισσότερα κατ’ αναλογία μεγέθους ΜΕΔ.

Συνεχίζονται οι πιέσεις στο τραπεζικό μας σύστημα, όπως έχουν δείξει τα αποτελέσματα των τελευταίων stress tests των τραπεζών.

Τα ΜΕΔ

Τα ΜΕΔ συνεχίσουν να αποτελούν το μεγαλύτερο πρόβλημα αλλά και τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την Κυπριακή οικονομία.

Τα αποτελέσματα της διαχείρισης των ΜΕΔ μέχρι σήμερα είναι καταθλιπτικά:

•           Οι Κύπριοι φορολογούμενοι έχουν πληρώσει €1.5 δις για την στήριξη της Λαϊκής Τράπεζας

•           Οι κύπριοι φορολογούμενοι έχουν πληρώσει €5.2 δις για τον Συνεργατισμό (χωρίς τις εγγυήσεις)

•           Και οι Κύπριοι καταθέτες, οι κάτοχοι αξιογράφων και μέτοχοι έχουν πληρώσει €20 δις το 2013 για το κούρεμα,

Πληρώσαμε δηλαδή μέχρι σήμερα περίπου  €27 δις για να διαχειριστούμε ένα πρόβλημα €27 δις ΜΕΔ…

Αν συγκριθούμε με την Ιρλανδία.

Η Ιρλανδία πλήρωσε €30 δις για να διαχειριστεί ένα πρόβλημα €80 δις ΜΕΔ,

Και η Κύπρος πλήρωσε €27 δις (σχεδόν το ίδιο με την Ιρλανδία) για να διαχειριστεί ένα πρόβλημα €27 δις ΜΕΔ,  ενώ είμαστε το 1/10 της Ιρλανδίας…

Κι ακόμη εμείς δεν έχουμε λύσει το πρόβλημα μας.

Τα ΜΕΔ όντως μειώθηκαν στα €10.5 δις.  Τουλάχιστον στα χαρτιά.

Όμως πως έχει επιτευχθεί αυτή η μείωση;

Τα περισσότερα (περίπου €10 δις) έχουν απλά μετακινηθεί από τους ισολογισμούς τραπεζών σε ταμεία – στην ΚΕΔΙΠΕΣ και στην Apollon μέσω της πώλησης πακέτων δανείων. 

Άρα δεν έχει μειωθεί ο δανεισμός, απλά έχει αλλάξει χέρια.

Αντίθετα, οι αναδιαρθρώσεις δανείων έχουν αποτύχει.

Γιατί;  Κυρίως γιατί δεν υπάρχει η απαραίτητη χρηματοδότηση για τις αναδιαρθρώσεις, παρά τα χαμηλά δανειστικά επιτόκια.

Τα Ταμεία που έχουν αγοράσει τα δάνεια έχουν τη δυνατότητα διαγραφής δανείων, κάτι που μπορεί δυνητικά να ωφελήσει τους δανειολήπτες. 

Όμως αυτό δεν μπορεί να γίνει στο βαθμό που θα θέλαμε γιατί καμία τράπεζα δεν είναι διατεθειμένη να δανείσει δανειολήπτη που έχει ΜΕΔ για να αναδιαρθρώσει το δάνειο του.

Άρα βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα επικίνδυνο φαύλο κύκλο.

Ενώ οι τράπεζες μας έχουν ρευστότητα, δεν δανείζουν επειδή όλοι είναι καταχρεωμένοι. 

Ποιοι άραγε κατάφεραν να μειώσουν τα ΜΕΔ τους;

Είναι απλό.  Μόνο οι μεγαλύτερες εταιρείες της Κύπρου.

Εκείνες που είχαν να δώσουν «φιλέτα» έναντι δανείων. 

Και εκείνες που ήταν πολύ μεγάλες για να κλείσουν και πέτυχαν διαγραφές δανείων.

Οι μεγαλύτερες εταιρείες της Κύπρου μείωσαν τα ΜΕΔ τους κατά €4 δις: από €5 δις το 2013 σε λιγότερο από €1 δις σήμερα.

Αυτό έγινε κυρίως μέσω της ανταλλαγής ακινήτων έναντι δανείων.

Πόσες όμως είναι αυτές οι «μεγαλύτερες εταιρείες της Κύπρου»;

Είναι μόνο 100 εταιρείες.

Όλοι οι υπόλοιποι, τα δάνεια των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων, τα στεγαστικά δάνεια, έμειναν περίπου στο ίδιο επίπεδο.

Γι’ αυτό συνεχίζουμε να αντιμετωπίζουμε προβλήματα.

Επειδή ο ιδιωτικός δανεισμός δεν έχει μειωθεί αισθητά για τον περισσότερο κόσμο.

Αντί να απελευθερώσουμε την κυπριακή οικονομία από τον ιδιωτικό δανεισμό και τα ΜΕΔ, δημιουργώντας μία «κακή τράπεζα», την αφήσαμε να ασφυκτιεί κάτω από το ασήκωτο βάρος των δανείων.

Δυστυχώς, οι εισηγήσεις του ΔΗΚΟ και οι εκκλήσεις μας για τη δημιουργία Φορέα ΜΕΔ «κακής τράπεζας» αγνοήθηκαν, με καταστροφικά αποτελέσματα για τον κύπριο φορολογούμενο.  Μόνο για τον συνεργατισμό πληρώσαμε €5.3 δις, χωρίς τις εγγυήσεις…

Ως αποτέλεσμα ο κίνδυνος των μαζικών εκποιήσεων παραμένει. 

Για αυτό το λόγο ως ΔΗΚΟ επιμένουμε πως,

•           Το Πλαίσιο Αφερεγγυότητας πρέπει να μπορεί να προσφέρει προστασία στις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού μας αλλά πρέπει να ενισχυθεί.

•           Το σχέδιο «ΕΣΤΙΑ» έχει αποτύχει και πρέπει άμεσα να αναθεωρηθεί, να μειωθεί η γραφειοκρατία και να γίνουν πιο ευέλικτα τα κριτήρια.

Οφείλει η Κυβέρνηση να συνειδητοποιήσει σε ποιους απευθύνεται το «ΕΣΤΙΑ» – σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν σημαντικά οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα.  Σε συνταξιούχους, σε λήπτες ΕΕΕ, πτωχεύσαντες κ.α.. 

Δεν μπορεί το ΕΣΤΙΑ να λειτουργήσει υπό μορφή «ιεράς εξέτασης» των αιτητών.   

•           Μηχανισμός επίλυσης διαφορών της Κεντρικής Τράπεζας

Απαιτούμε όπως ο Μηχανισμός επίλυσης διαφορών της Κεντρικής Τράπεζας τον οποίο έχει υποσχεθεί να παρουσιάσει ο ΔΚΤ στη Βουλή κατατεθεί άμεσα και μόλις εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Αναμένουμε ότι αυτός ο μηχανισμός θα περιλαμβάνει την εξέταση παράνομων και καταχρηστικών χρεώσεων, τη διαπίστωση του πραγματικού υπολοίπου του χρέους, την πιστή εφαρμογή της δεοντολογίας των τραπεζών για τις αναδιαρθρώσεις και εκποιήσεις κ.α.   

Κύριε Πρόεδρε,

Χαλούμι

Ένα άλλο τρανταχτό παράδειγμα λανθασμένων χειρισμών είναι το φιάσκο με το εμπορικό σήμα του χαλουμιού.

Μετά το Ηνωμένο Βασίλειο τώρα κινδυνεύουμε να χάσουμε και το ευρωπαϊκό σήμα (καθώς εκκρεμούν σχετικές ενστάσεις), ενώ παράλληλα το γεωγραφικό σήμα POP δεν προχωρά για έγκριση από την ΕΕ για πολιτικούς λόγους που έχουν να κάνουν με το Κυπριακό.

Η διαχείριση του εμπορικού σήματος του Χαλουμιού αποτελεί μνημείο ευθυνοφοβίας, ανικανότητας και προχειρότητας από πλευράς της Κυβέρνησης.

Υπάρχουν πολιτικές ευθύνες για την διαχείριση αυτού του εμπορικού σήματος, του πιο σημαντικού εμπορικού σήματος της ΚΔ και αυτές οι ευθύνες πρέπει να αναληφθούν από τον αρμόδιο υπουργό. 

Αποκοπές μισθών Δημοσίων Υπαλλήλων

Υπενθυμίζουμε πως στους υπόλοιπους κίνδυνους και ανισορροπίες της κυπριακής οικονομίας, έρχεται να προστεθεί και ο κίνδυνος αποδοχής του αιτήματος επαναφοράς των αποκοπώ στους μισθούς των Δημοσίων Υπαλλήλων από το Ανώτατο Δικαστήριο.

Τονίζεται πως μία επικυρωτική απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου θα σημαίνει μία επιπρόσθετη δαπάνη της τάξης του €1 δις μέσα στα επόμενα 5 χρόνια (€844 εκ. μέχρι το 2023)

Κάτι τέτοιο θα εκτροχιάσει πλήρως τους δημοσιονομικούς μας σχεδιασμούς.

ΓΕΣΥ

Μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που θα έχουμε να αντιμετωπίσουμε το 2020  κοινωνία θα είναι η ολοκληρωμένη εφαρμογή του Γενικού Σχεδίου Υγείας.

Τα οφέλη στην κυπριακή κοινωνία από τη σωστή εφαρμογή αυτής της μεταρρύθμισης είναι σημαντικά, τεράστια και αυταπόδειχτα. 

Γι ‘αυτό και το ΔΗΚΟ υποστηρίζει την εφαρμογή του ΓΕΣΥ, όπως αυτό έχει ψηφιστεί από τη Βουλή.

Όμως παράλληλα, οφείλουμε να επισημάνουμε τους κινδύνους από την κακή εφαρμογή του ΓΕΣΥ και να εκφράσουμε την έντονη ανησυχία μας.  

Δυστυχώς αυτό που διαπιστώνουμε μέχρι στιγμής είναι πως το ΓΕΣΥ το οποίο εφαρμόζεται, δεν είναι το ΓΕΣΥ που ψηφίσαμε:

1.         Καταρχήν ΔΕΝ θα υπάρχει σφαιρικός προϋπολογισμός. 

Υπενθυμίζεται πως μια από τις βασικές προϋποθέσεις εφαρμογής του ΓΕΣΥ είναι ο σφαιρικός του προϋπολογισμός. Ο σφαιρικός προϋπολογισμός υποτίθεται πως θα συγκρατήσει τις δαπάνες έτσι ώστε αυτές να μην φύγουν εκτός ελέγχου.

Από τη μια εγγυούνται οι κύπριοι φορολογούμενο τα ελλείμματα των δημόσιων νοσηλευτηρίων και από την άλλη ακούγεται η εισήγηση να εγγυηθούμε και τις αμοιβές (και τα ελλείμματα) των ιδιωτικών νοσηλευτηρίων που θα μπουν στο ΓΕΣΥ σε 6 μήνες.

Άρα που πάει ο σφαιρικός προϋπολογισμός;

2.         Σημειώνεται επίσης πως η μελέτη της Mercer (στη βάση της οποίας ψηφίσαμε το ΓΕΣΥ) προνοούσε ότι τα ελλείμματα των δημόσιων νοσοκομείων θα ήταν περίπου €100 εκ. το χρόνο (για 5 χρόνια).

Επειδή όμως δεν προχωρά η αυτονόμηση των νοσοκομείων, ήδη βρισκόμαστε στα €340 εκ. έλλειμμα, χωρίς την εσωνοσοκομειακή φροντίδα που θα ξεκινήσει τον Ιούνη (και που θα επιφέρει τις μεγάλες δαπάνες).

3.         Από την άλλη, ο ΟΑΥ φαίνεται ανίκανος να ελέγξει τις σπατάλες και τις καταχρήσεις του συστήματος. 

Προφανώς κάποιοι εμπλεκόμενοι φαίνεται να είναι στοχοπροσηλωμένοι στο να φάνε όσο μεγαλύτερο μερίδιο από την πίττα, αφού θεωρούν πως κανένας δεν τους ελέγχει.

Αυτή η κατάχρηση πάνω στις πλάτες των κυπρίων φορολογούμενων ο κινδυνεύει να οδηγήσει το σύστημα σε κατάρρευση.

4.         Ως αποτέλεσμα της κακοδιαχείρισης που παρατηρείται, ο προϋπολογισμός του Υπ. Υγείας έχει εκτοξευθεί από τα €580 εκ. το 2018, σε σχεδόν €1 δις για το 2020…

Και αυτό το ένα δις είναι ΧΩΡΙΣ το ΓΕΣΥ… 

Οι δαπάνες του ΟΑΥ είναι επιπρόσθετες πάνω από το €1 δις.

Και αν ήταν να δαπανάμε €1 δις το χρόνο αλλά να έχουμε τα καλύτερα νοσοκομεία στον κόσμο, θα έλεγα ας είναι. Ας τα πληρώνουμε. 

Αυτή όμως είναι η εικόνα των δημόσιων νοσηλευτηρίων;

Είναι τα καλύτερα στον κόσμο, ή, βρίσκονται στα πρόθυρα της κατάρρευσης;

Εάν δεν γίνει κάτι δραματικό σύντομα, το ΓΕΣΥ κινδυνεύει να τιναχτεί στον αέρα πριν καν ξεκινήσει …

Καλούμε την Κυβέρνηση άμεσα να παρουσιάσει τις προτάσεις της για την αντιμετώπιση των προβλημάτων κακοδιαχείρισης που παρουσιάζει το ΓΕΣΥ.

Κύριε Πρόεδρε,

Σήμερα είναι η παγκόσμια μέρα κατά της διαφθοράς.

Δυστυχώς η Κύπρος βάσει των στοιχείων της Παγκόσμια Τράπεζας, παρουσίασε τη μεγαλύτερη αύξηση σε επίπεδα διαφθοράς κατά την πενταετία 2013-2018. 

Δυσοίωνες και οι προβλέψεις και για το 2019, εάν λάβουμε υπόψη τα περιστατικά που δημοσιοποιήθηκαν κατά τον απερχόμενο χρόνο.

Η κυβέρνηση και προσωπικά ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας με τη στάση και τη συμπεριφορά τους έχουν οδηγήσει την Κύπρο σε διεθνή περιφρόνηση, όσον αφορά τη λειτουργία των θεσμών της ΚΔ.

Όταν αλλά κράτη αναφέρονται στις νομοθετικές πρωτοβουλίες και τα μετρά που έχουν λάβει, για να περιορίσουν τη διαφθορά, στην Κύπρο μπορούμε να μιλάμε μόνο για τις μίζες και τις βίζες.

Δυστυχώς, είτε μας αρέσει είτε όχι, έχει δημιουργηθεί διεθνώς η αντίληψη πως υπάρχει διαπλοκή και διαφθορά στο πρόγραμμα εκχώρησης υπηκοοτήτων – των «χρυσών» διαβατηρίων όπως έγινε, κακώς, γνωστό στην Κύπρο.   

Η ζημιά που έχει προκαλέσει αυτή η εικόνα στην αξιοπιστία της χώρας μας είναι ανυπολόγιστη.

Άλλες χώρες της ΕΕ ενισχύουν τις ανεξάρτητες αρχές και τους θεσμούς που μπορούν να αποκαλύψουν σκάνδαλα και να φέρουν τους υπεύθυνους στη δικαιοσύνη.

Στην Κύπρο η κυβέρνηση του Δημοκρατικού Συναγερμού, συστηματικά  υπονομεύει το έργο και τον θεσμό του Γενικού Ελεγκτή και του Γενικού Εισαγγελέα.

Ως ΔΗΚΟ επιμένουμε πως,

•           Πρέπει άμεσα η Κυβέρνηση να φέρει κανονισμούς για την εκχώρηση υπηκοοτήτων, με διάφανα και αντικειμενικά κριτήρια τα οποία θα εγκρίνει η Βουλή των Αντιπροσώπων.

•           Οι θεσμοί του Γενικού Ελεγκτή και του Γενικού Εισαγγελέα πρέπει να αφεθούν απερίσπαστοι να επιτελούν τα καθήκοντα τους μακριά από κομματικές σκοπιμότητες και παρεμβάσεις.

•           Πρέπει επεκταθούν οι αρμοδιότητες της Ανεξάρτητης Αρχής Εξέτασης του Ασυμβίβαστου Κρατικών αξιωματούχων έτσι ώστε να γίνεται συνεχής έλεγχος ακόμη και μετά από τον διορισμό του αξιωματούχου.     

Κύριε Πρόεδρε,

Το 2020 θα είναι μία χρονιά προκλήσεων.

Στο ΔΗΚΟ επιλέγουμε να συνεχίσουμε να διαδραματίζουμε ένα υπεύθυνο και σταθεροποιητικό ρόλο.  Δηλώνουμε έτοιμοι να συνεργαστούμε εντός της Βουλής των Αντιπροσώπων για να προωθήσουμε σωστές πολιτικές.

Αυτό δεν σημαίνει πως απαλλάσσουμε την κυβέρνηση από τις ευθύνες της για λανθασμένους χειρισμούς.

Ούτε και δίνουμε λευκή επιταγή στην κυβέρνηση του Νίκου Αναστασιάδη και του Δημοκρατικού Συναγερμού.

θα είμαστε αυστηροί και επικριτικοί για τα όποια κυβερνητικά λάθη.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Το Δημοκρατικό Κόμμα διεκδίκησε συγκεκριμένες αλλαγές στον προϋπολογισμό του 2020.

Με ικανοποίηση είδαμε κάποιες από τις εισηγήσεις μας να υιοθετούνται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και την Κυβέρνηση.

Αλλαγές στον προϋπολογισμό του 2020

Ως ΔΗΚΟ πετύχαμε τροποποιήσεις στον προϋπολογισμό του 2020, όπως:

•           Την επιπρόσθετη αύξηση στο ειδικό επιδόματος των χαμηλοσυνταξιούχων με ένα επιπρόσθετο κονδύλι €19 εκ.

Επιπρόσθετα πετύχαμε,

•           Αύξηση της πρόνοιας του Στεγαστικού Σχεδίου Αναζωογόνησης Ορεινών και Ακριτικών Περιοχών κατά 50%, δηλαδή η συνολική πρόνοια θα ανέλθει στα €4,6 εκ.

•           Αύξηση της οικονομικής βοήθειας προς κατοίκους κοινοτήτων με υψόμετρο 600 μέτρα και άνω κατά €2,5 εκ. και διεύρυνση των κριτηρίων για αύξηση των δικαιούχων.

•           Αύξηση της πρόνοιας για αναπτυξιακά έργα (π.χ. τον δρόμο Λευκωσίας-Ανθούπολης-Κοκκινοτριμιθιάς-Αστρομερίτη-Ευρύχου) – η συνολική πρόνοια να ανέλθει στα €2,6 εκ.

•           Αύξηση της πρόνοιας για Ιατρική Περίθαλψη στην Κύπρο, η οποία αφορά τα υπογόνιμα ζευγάρια κατά €1.5 εκ. και αύξηση του αριθμού της επιχορήγησης των προσπαθειών τεκνοποίησης κατά μία.

Κύριε Πρόεδρε,

Δεν έχουμε τη ψευδαίσθηση ότι έχουμε επιλύσει όλα τα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα που ταλανίζουν σήμερα την κυπριακή κοινωνία.

Υπάρχουν ακόμη παρά πολλά που πρέπει να γίνουν.

Όμως αυτές οι αλλαγές είναι βήματα προς την ορθή κατεύθυνση.

Κύριε Πρόεδρε,

Ενόψει των προαναφερόμενων βελτιώσεων και επειδή επιλέγουμε να θέτουμε ως προτεραιότητα την σταθερότητα της κυπριακής οικονομίας,  το Δημοκρατικό Κόμμα θα υπερψηφίσει τον προϋπολογισμό του 2020.

Επιμένουμε όμως πως πρέπει να γίνουν περισσότερα για την αποκατάσταση της κυπριακής κοινωνίας.

Στο μέτρο του δυνατού και μέσα στα πλαίσια των δημοσιονομικών μας δυνατοτήτων.

Δεν πρέπει ποτέ ξανά να θέσουμε σε αμφιβολία την αξιοπιστία της κυπριακής οικονομίας με παράλογο υπερδανεισμό, υπερβολικές δαπάνες και ελλείματα.

Προκλήσεις και προβλήματα που παραμένουν.

Φυσικά είμαστε οι πρώτοι που αναγνωρίζουμε πως σημαντικά κοινωνικοοικονομικά προβλήματα παραμένουν.

•           Ο δείκτης φτώχιας στην Κύπρο παραμένει 3 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ στο 25,2% – 200.000 συμπολίτες μας  αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού.  Βρισκόμαστε ανάμεσα στις 5 χειρότερες χώρες της ΕΕ με τη μεγαλύτερη φτωχοποίηση του πληθυσμού της.

•           Επιμένουμε πως είναι παντελώς ανεπαρκής ο προϋπολογισμός για την αμυντική θωράκιση, σε επίπεδα που γεννούν αμφιβολίες κατά πόσο η συντήρηση του εξοπλισμού της ΕΦ είναι πλέον εφικτή, πόσο μάλλον η αγορά νέων εξοπλιστικών προγραμμάτων.   

•           Πιστεύουμε πως πρέπει να προχωρήσει η μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης με τη σημαντική μείωση των δήμων και τη συμπλεγματοποίηση υπηρεσιών, όμως εκφράζουμε τον έντονο προβληματισμό μας πως η Κυβερνητική πρόταση δυναμιτίζει την αρχή της αναλογικής εκπροσώπησης και περιλαμβάνει πρόνοιες που θα πρέπει να συζητηθούν σε κοινοβουλευτικό επίπεδο.

•           Πρέπει να επανεξεταστεί ο τρόπος λειτουργίας του ΕΕΕ για να βελτιωθούν άδικα κριτήρια, να μειωθούν η γραφειοκρατία και οι καθυστερήσεις στις εγκρίσεις, αλλά και για να αντιμετωπιστούν οι καταχρήσεις από την άλλη από εκείνους που αρνούνται να δουλέψουν.

•           Η γάγγραινα της γραφειοκρατίας και η μειωμένη παραγωγικότητα πρέπει να αντιμετωπιστούν με μία αποτελεσματική μεταρρύθμιση της δημόσιας υπηρεσίας, με μεταξύ άλλων, την αποβολή των κομματικών παρεμβάσεων σε αξιολογήσεις, προαγωγές και προσλήψεις.

•           Την προώθηση της καινοτομίας και της έρευνας για να φτάσει σε  ευρωπαϊκά επίπεδα. 

Για χρόνια ακολουθούσαμε ένα παντελώς λανθασμένο μοντέλο σε αυτόν τον τομέα.  Νομίζαμε πως με κυβερνητικά κονδύλια και επιδοτήσεις θα πετύχουμε την καινοτομία. Είχαμε λάθος. 

Θα έπρεπε να γνωρίζουμε πως η έρευνα και η καινοτομία επιτυγχάνεται κυρίως μέσα από τον ιδιωτικό τομέα. 

Επομένως η προώθηση της έρευνας και της καινοτομίας μέσω των  πανεπιστημίων μας και των εταιρειών καινοτομίας αποτελούν μία πολύ σημαντική και θετική εξέλιξη. 

•           Ενέργεια

Απαιτείται η άμεση απεξάρτηση μας από τα εισαγόμενα καύσιμα και τα ενεργειακά μονοπώλια.

Χρειαζόμαστε την περαιτέρω προώθηση των ΑΠΕ αλλά και την αξιοποίηση του δικού μας φυσικού αερίου

Απαιτούμε την πλήρη ελευθεροποίηση της παραγωγής ενέργειας εντός του 2020 όπως ήταν οι αρχικοί σχεδιασμοί, χωρίς αναβολές. 

Κύριε πρόεδρε,

Το 2020 πρέπει να  είναι η χρονιά της αποκατάστασης

Απαιτούμε την αναβάθμιση και την ενίσχυση των θεσμών της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Την πάταξη της διαπλοκής και της διαφθοράς.

Να ενισχύσουμε το κοινωνικό κράτος

Να βοηθήσουμε την ανάπτυξη της οικονομίας

Να βελτιώσουμε το επίπεδο ποιότητας ζωής για όλους τους πολίτες αυτού του τόπου.

Αυτές είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που έχουμε να αντιμετωπίσουμε.

Να αποδώσουμε πίσω σ ’εκείνους που θυσίασαν πολλά για να διασωθεί το κράτος, τα οφέλη που τους αξίζουν και σε αυτή τη προσπάθεια το ΔΗΚΟ συνεχίζει να δηλώνει το παρόν του.

Κυπριακό

Κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Βρισκόμαστε σε μία δύσκολη και κρίσιμη συγκυρία στο Κυπριακό.

Βιώνουμε ένα παρατεταμένο αδιέξοδο μετά την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων στο Κρανς Μοντάνα.

Ακόμη και μετά τη Τριμερή συνάντηση στο Βερολίνο είναι αμφίβολη η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων λόγω του ότι βρίσκεται στο απόγειο της η τουρκική αδιαλλαξία και προκλητικότητα.

Δεν είναι τυχαίο πως η «απάντηση» της Τουρκίας στη συνάντηση του Βερολίνου ήταν το μνημόνιο συναντίληψης Τουρκίας-Λιβύης, ενώ οι παραβιάσεις στην ΑΟΖ και στην πράσινη γραμμή συνεχίζονται αμείωτα. 

Ακολουθώντας τη πάγια τακτική της η Τουρκία ενώ έχει ήδη πάρει τις νέες υποχωρήσεις που τις έδωσε ο ΠτΔ στο Βερολίνο

δηλαδή, τους όρους αναφοράς που θα περιλαμβάνουν εάν συμφωνηθούν, μεταξύ άλλων, 

•           το Κοινό Ανακοινωθέν του Φεβρουαρίου του 2014,

•           τις λεγόμενες «συγκλίσεις» 

•           το Πλαίσιο Γκουτέρες και

•           την ενδιάμεση «στρατηγική» συμφωνία,

Τώρα θέτει και νέους όρους για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων που θα έρθουν να προστεθούν όπως όλα δείχνουν στους προ-αναφερόμενους όρους.

Είναι όντως απογοητευτικό το γεγονός το ότι για ακόμη μια φορά η πλευρά μας έπεσε στην ίδια παγίδα: δώσαμε νέες υποχωρήσεις για να συνεχίσει η διαδικασία και τώρα η Τουρκία ζητά κι άλλες.

Η σημερινή συζήτηση λοιπόν, διεξάγεται μέσα σε ένα περιβάλλον ιδιαίτερα τεταμένο. 

Αυτό το περιβάλλον, κατά τη δική μας άποψη, περιγράφεται από τις εξής διαπιστώσεις:

1.         Το Κυπριακό παραμένει άλυτο, με αποκλειστική ευθύνη της Τουρκίας.

Παράλληλα όμως, η Ελληνοκυπριακή κοινότητα παραμένει σε μεγάλο βαθμό εγκλωβισμένη στην αποτυχημένη πολιτική των τελευταίων εντεκάμιση χρόνων, η οποία, αντί να δημιουργεί προϋποθέσεις επίτευξης σωστής λύσης του προβλήματος:

         οδηγεί σε παγίωση διαδικαστικών ή ουσιαστικών μονομερών υποχωρήσεων της ελληνοκυπριακής κοινότητας,

         επιτρέπει την καθιέρωση και συζήτηση μόνο της τουρκικής ατζέντας,

         δίνει διεθνώς την εντύπωση απενοχοποίησης της Τουρκίας και μάλιστα μόνο σε σχέση με το Κυπριακό,

         ανέχεται ή ενθαρρύνει την αναβάθμιση του κατοχικού ψευδοκράτους και του κατοχικού ηγέτη,

         επιφέρει διαρκή υποβάθμιση της Κυπριακής Δημοκρατίας και των θεσμών της, σε καθημερινή βάση.

Επιπρόσθετα, είναι προφανές ότι οι περιβόητοι – πλέον – Όροι Αναφοράς, προφανώς δεν μπορούν να οδηγήσουν σε σωστή λύση, αλλά, αντίθετα, «κλειδώνουν» μια σειρά θεμελιωδών υποχωρήσεων της πλευράς μας,

αφήνουν στο απυρόβλητο την Τουρκία στις κρίσιμες πτυχές της ασφάλειας και των εγγυήσεων και οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια σε μία κακή λύση, ή, σε ένα νέο αδιέξοδο.

2.         Δεύτερη διαπίστωση.

Η Τουρκία εντείνει την επεκτατική και αδιάλλακτη στάση της.

Είναι προφανές ότι όσοι αφελώς ποντάρουν, εδώ και μερικά χρόνια, σε μια ιδεατή γενναιοδωρία της τουρκικής πλευράς,

διαψεύδονται με τον πιο εμφαντικό τρόπο, ενώ, όσοι δήλωναν έτοιμοι να εμπιστευτούν την Τουρκία ή ακόμα και τον ίδιο τον Τούρκο Πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν, αντιλαμβάνονται πλέον τους καταστροφικούς κινδύνους αυτής της εκτίμησής τους.

3.         Τρίτη διαπίστωση.

Η Τουρκία επέλεξε την κλιμάκωση, σε όλα ανεξαιρέτως τα μέτωπα που η ίδια δημιουργεί και συντηρεί.

•           Η καταδικαστέα και απολύτως παράνομη εισβολή στη Συρία,

•           η ένταση στις σχέσεις της με το Ισραήλ και την Αίγυπτο,

•           η συνεχιζόμενη κατοχή του νησιού μας,

•           οι επεκτατικές ενέργειες στη «νεκρή ζώνη» της Κύπρου,

•           η παράνομη δράση στην κυπριακή ΑΟΖ,

•           η ένταση στο Αιγαίο και αμφισβήτηση της κυριαρχίας της Ελλάδας σε διάφορες περιοχές του,

•           το μνημόνιο συναντίληψης με την Λιβύη,

•           ο εκβιασμός εναντίον της Ευρωπαικής Ένωσης για το προσφυγικό και η προκλητική ρητορική της ενάντια σε όλες τις γειτονικές της χώρες,

•           αλλά και ενάντια σε διεθνείς οργανισμούς ή θεσμούς,

δείχνουν ότι επιχειρεί να μεγιστοποιήσει τις απαιτήσεις της σε όλα τα επίπεδα και να διευρύνει τις πιθανές επιλογές της στο μέγιστο δυνατό βαθμό.

4.         Τέταρτη διαπίστωση

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και ο ΟΗΕ, οι ΗΠΑ, η Ρωσία και ο διεθνής παράγοντας ευρύτερα, αν και έχουν τις δυνατότητες και τα μέσα, εμφανίζονται αυτή τη στιγμή απρόθυμοι να επιβάλλουν στην Τουρκία τη νομιμότητα και το διεθνές δίκαιο, ενώ, παράλληλα, ταλανίζονται από δικές τους μεγάλες πολιτικές κρίσεις, όπως είναι το Brexit και η διαδικασία του Κογκρέσου κατηγορίας (impeachment) του Προέδρου των ΗΠΑ.

5.         Πέμπτη διαπίστωση.

Όλοι ανεξαιρέτως οι τ/κ πολιτικοί  έχουν ταυτιστεί και ευθυγραμμιστεί πλήρως με τις οδηγίες και στοχεύσεις της Τουρκίας,

οι οποίες στοχεύσεις, ουδεμία σχέση έχουν με τα καλώς νοούμενα συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων.

6.         Έκτη διαπίστωση

Η αχρείαστη και άστοχη παραφιλολογία για «χαλαρή ομοσπονδία», για «κοινοβουλευτική δημοκρατία» κ.α. έχει προφανώς σχηματίσει την εντύπωση στους Τούρκων αξιωματούχους πως η δική μας πλευρά είναι έτοιμη να συζητήσει λύσεις δυο κρατών και της συνομοσπονδίας, αφού πλέον απροκάλυπτα παραπέμπουν σε άλλες μορφές λύσης και σε «νέες ιδέες».

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας οφείλει να κάνει τη δική του αυτοκριτική για αυτή την εικόνα που έχει δημιουργηθεί καθώς αυτή η εντύπωση, εμποδίζει την επίλυση του κυπριακού.   

Μέσα σε αυτό το τοπικό και διεθνές πολιτικό περιβάλλον, το Δημοκρατικό Κόμμα εκτιμά ότι πρώτη προτεραιότητα μας ως πολιτεία πρέπει να είναι, η υπεράσπιση, η ενίσχυση και η συνέχιση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Αυτό το τρίπτυχο πρέπει να τίθεται ως επικεφαλίδα, τόσο των προσπαθειών μας για απελευθέρωση από την τουρκική κατοχή, όσο και των προσπαθειών μας για ανάπτυξη και πρόοδο.

Με βάση λοιπόν αυτό το τρίπτυχο, το Δημοκρατικό Κόμμα προτείνει: 

1.         Τη διεκδίκηση μέτρων και κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της Τουρκίας για την παράνομη δράση της στην Κυπριακή ΑΟΖ.

Αυτό, πρέπει να γίνεται μεθοδικά, με συνέχεια και συνέπεια, χωρίς σπασμωδικές ή αντιφατικές ενέργειες όπως παρατηρήθηκε το περασμένο καλοκαίρι.

Οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου προσφέρουν ένα καλό θεμέλιο για κάτι τέτοιο, ενώ, η αρνητική εικόνα της Τουρκίας, αυτές ακριβώς τις μέρες, λόγω της εισβολής στη Συρία, δημιουργούν εύφορο έδαφος ανάμεσα στις χώρες της Ευρωπαικής Ένωσης.

Τα μέτρα, μπορούν ασφαλώς να καλύψουν την Τουρκία, ως χώρα, αλλά και να επεκταθούν σε φυσικά πρόσωπα και εταιρείες.

Παράλληλα, τα μέτρα πρέπει να αφορούν το «πάγωμα» ενταξιακών ή άλλων κονδυλίων της Ευρωπαικής Ένωσης προς την Τουρκία και γενικότερα την πρόκληση πολιτικού και οικονομικού κόστους, στο μέγιστο δυνατό βαθμό.

Η μοιρολατρική και ηττοπαθής προσέγγιση περί αδυναμίας της Ευρωπαικής Ένωσης, είναι και παραπλανητική είναι και επιζήμια για την χώρα μας αλλά και για ολόκληρη την Ευρωπαϊκή οικογένεια.

2.         Επιμένουμε, στην απρόσκοπτη υλοποίηση του ενεργειακού προγράμματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, δηλαδή,

την εκτέλεση των προγραμματισμένων γεωτρήσεων, στο χρόνο και το χώρο που έχουν προγραμματιστεί.

Προς αυτή την κατεύθυνση, εκφράζουμε ικανοποίηση για τις ενέργειες της κυβέρνησης, τόσο σε σχέση με τις εταιρείες που εμπλέκονται σε αυτό το πρόγραμμα διά των συμφωνιών που έχουν υπογραφεί, όσο και σε σχέση με τις αντίστοιχες χώρες τους.

Δεν θα πρέπει να ξεχνούμε πως η παράνομη τουρκική δράση στην κυπριακή ΑΟΖ, στοχεύει στο να διακόψει ή να καθυστερήσει αυτό το πρόγραμμα της Κυπριακής Δημοκρατίας και όχι μόνο στο να εντοπίσει και να κλέψει φυσικό αέριο από την κυπριακή ΑΟΖ.

3.         Υποστηρίζουμε, την ενίσχυση των συνεργασιών της Κυπριακής Δημοκρατίας με την Ελλάδα, την Αίγυπτο και το Ισραήλ, σε όλους τους τομείς, προκειμένου να αποκατασταθεί η ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου, μια ισορροπία η οποία διαταράσσεται εξαιτίας της τουρκικής επεκτατικότητας.

Αυτές οι συνεργασίες μπορούν και θα πρέπει να επεκταθούν και στα θέματα της αμυντικής συνεργασίας και ασφάλειας, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η διαπιστωμένη επιθετικότητα της Τουρκίας.

Κύριε Πρόεδρε,

Λόγω της αποτυχίας αλλά και της απογοήτευσης των τελευταίων δεκαετιών, βλέπουμε να σχηματίζονται κάποιες αρνητικές αλλά και επικίνδυνες τάσεις μέσα στο λαό μας.

Αυτή η απογοήτευση οδηγεί κάποιους σε δυο λανθασμένες προσεγγίσεις:

•           Από τη μία είναι κάποιοι που μας λένε πως πρέπει «να τελειώνουμε» με το κυπριακό και να δεχτούμε την όποια λύση, να υποχωρήσουμε δηλαδή πλήρως σε όλες τις Τούρκικες απαιτήσεις…

•           Και από την άλλη, είναι εκείνοι που λένε πως πρέπει να ξεκινήσουμε να συζητάμε λύσεις δυο κρατών ή/και συνομοσπονδίας, χρησιμοποιώντας το γνωστό (και απλοϊκό σύνθημα) «εκείνοι από εκεί, εμείς απ’εδώ»…

Εμείς διαφωνούμε και με τις δυο αυτές ακραίες και λανθασμένες προσεγγίσεις.

Ως ΔΗΚΟ επιμένουμε, ότι ο στόχος της επίτευξης σωστής λύσης του Κυπριακού περνά,

•           μέσα από την υπεράσπιση, την ενίσχυση και τη συνέχιση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

•           Περνά μέσα από τη δημιουργία πολιτικού, διπλωματικού και οικονομικού κόστους στην Τουρκία.

•           Περνά μέσα από τις διαχρονικές και ομόφωνες αποφάσεις του Εθνικού Συμβουλίου.

•           Περνά μέσα από τη λύση της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με σωστό όμως περιεχόμενο. 

Οποιαδήποτε άλλη πολιτική, η οποία αγνοεί ή αφελώς υποβαθμίζει το αρνητικό και εκβιαστικό περιβάλλον απειλών που διαμορφώνει η Τουρκία αυτή τη στιγμή, θα οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια σε μια κακή λύση ή σε ένα νέο αδιέξοδο.   

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Αυτό που απαιτείται σήμερα είναι προβληματισμός για τα επόμενα βήματα, συλλογικότητα και ενότητα.

Καιρός να προβληματιστούμε από τις αποτυχίες μας και να συν-διαμορφώσουμε μια νέα, σωστή στρατηγική.

Αυτή είναι η ώρα της αυτοκριτικής αλλά και της ρεαλιστικής διεκδικητικότητας.

Η απάντηση στην Τουρκική προκλητικότητα και επεκτατικότητα δεν είναι η απελπισία και η μοιρολατρία.  

Δεν είναι ο φόβος και η συνθηκολόγηση.

Η απάντηση έρχεται μέσα από τη πίστη στη δύναμη του Κυπριακού Ελληνισμού.

Η απάντηση έρχεται μέσα από τους αγώνες και τις θυσίες του λαού μας, παρά τις αντιξοότητες και τις κακουχίες.

3000 χρόνια ιστορίας πρέπει να συνεχίσουν.

Οφείλουμε,

Να διεκδικήσουμε το δίκαιο του λαού μας,

Να υπερασπιστούμε την Κυπριακή Δημοκρατία,

Να τιμήσουμε την ιστορία μας και όλους εκείνους που έπεσαν  υπερασπιζόμενοι την ελευθερία και την δημοκρατία.

Καλές γιορτές σε όλους.

Γραφείο Τύπου

9 Δεκεμβρίου 2019

© 2019 Democratic Party, Cyprus. All Rights Reserved
Created by Sorvus Media